Nhà thờ họ hay hay còn được gọi là từ đường. Đây là ngôi nhà xây dựng lên đề thờ cúng ông bà, tổ tiên của một dòng họ hay từng chi ngành của một họ. Nhà thờ dòng họ được xây dựng phổ biến ở việt Nam đặc biệt tại các khu đồng bằng và trung du Bắc Bộ và Trung Bộ.

Nhà thờ họ thường có kiến trúc đặc thù, mà không giống bất kỳ loại kiến trúc nào.

Những mẫu Nhà thờ Họ kiến trúc mái đỏ truyền thống - ảnh 1
Về hình thức kiến trúc, Nhà thờ họ khá gần gũi với kiến trúc nhà ở dân gian. 

Những mẫu Nhà thờ Họ kiến trúc mái đỏ truyền thống - ảnh 2

Về công năng, Nhà thờ họ là công trình tín ngưỡng để thờ tổ tiên. Đây là hai yếu tố chính tạo nên phong cách kiến trúc của Nhà thờ họ.
Những mẫu Nhà thờ Họ kiến trúc mái đỏ truyền thống - ảnh 3
Nhà thờ họ chủ yếu là kết cấu khung gỗ với các hình thức kết cấu cơ bản giống nhà ở.
Những mẫu Nhà thờ Họ kiến trúc mái đỏ truyền thống - ảnh 4
Nhà thờ họ thường có kiến trúc đơn giản, nhỏ bé chứ không rộng lớn, hoành tráng như những công trình tín ngưỡng công
cộng.
Những mẫu Nhà thờ Họ kiến trúc mái đỏ truyền thống - ảnh 5
Thông thường, một Nhà thờ họ điển hình chỉ là một ngôi nhà hình chữ Nhất nằm ngang với hai mái trước và sau theo kiểu thu hồi bít đốc, mái có thể lợp tranh, lá cọ hoặc ngói mũi dân dã (ngói di), quy mô công trình thường từ 3 đến 5 gian.
Những mẫu Nhà thờ Họ kiến trúc mái đỏ truyền thống - ảnh 6
Theo phong tục dân gian: “Tứ đại mai thần chủ” (từ 4 đời thì không phải thờ nữa) nên trong một nhà thờ họ thường chỉ thờ không quá 5 đời tổ.
Những mẫu Nhà thờ Họ kiến trúc mái đỏ truyền thống - ảnh 7
Tuy nhiên cũng có ngoại lệ, một số dòng họ lớn cũng có thể thờ nhiều hơn 5 đời. 
Những mẫu Nhà thờ Họ kiến trúc mái đỏ truyền thống - ảnh 8
Trong Nhà thờ họ, các ban thờ thường được bố trí theo chiều ngang: Ban thờ vị tổ cao nhất bao giờ cũng được đặt tại gian chính giữa, ban thờ các vị tổ thấp hơn được bài trí đăng đối ở các gian hai bên.
Những mẫu Nhà thờ Họ kiến trúc mái đỏ truyền thống - ảnh 9
Một số Nhà thờ họ kết hợp hai chức năng: vừa để thờ, vừa để ở.
Những mẫu Nhà thờ Họ kiến trúc mái đỏ truyền thống - ảnh 10
Đối với những Nhà thờ họ kiểu này, việc thờ cúng tổ tiên được bố trí ở các gian giữa, chỗ để ở được bố trí hai bên gian hồi.
Những mẫu Nhà thờ Họ kiến trúc mái đỏ truyền thống - ảnh 11
Tuy nhiên, đúng theo truyền thống thì Nhà thờ họ thường được xây tách riêng khỏi nhà ở, có thể nằm trên một mảnh đất riêng biệt, có thể nằm trên khuôn viên đất ở của vị trưởng họ.
Những mẫu Nhà thờ Họ kiến trúc mái đỏ truyền thống - ảnh 12
Về mặt phong thủy, có hai yếu tố luôn được quan tâm khi chọn đất xây dựng Nhà thờ họ là hướng đất và thế đất. Hướng đất thường hay được chọn là hướng Nam.
Những mẫu Nhà thờ Họ kiến trúc mái đỏ truyền thống - ảnh 13
Thế đất tự nhiên được coi là đẹp khi lưng có thế tựa (phía sau cao hơn phía trước), hai bên có thế tỳ “tả Thanh long, hữu Bạch hổ” (thế tay ngai), mặt trước thoáng đãng có dòng lưu thủy từ phải qua trái và có tiền án.
Những mẫu Nhà thờ Họ kiến trúc mái đỏ truyền thống - ảnh 14
Khi thế đất tự nhiên không sẵn có các yếu tố cần thiết đó, người xưa có thể khắc phục bằng cách đào hồ, ao, giếng nước làm điểm tụ thủy; xây bình phong, non bộ làm án; đắp đất trồng cây tạo thế tay ngai…
Những mẫu Nhà thờ Họ kiến trúc mái đỏ truyền thống - ảnh 15
Nhà thờ họ không phải là nơi thể hiện tính quyền lực, chính vì vậy rất ít sử dụng hình tượng rồng trên kiến trúc. Tuy vậy trên các đồ thờ vẫn thường được chạm rồng.
Những mẫu Nhà thờ Họ kiến trúc mái đỏ truyền thống - ảnh 16
Hiện nay, việc xây dựng Nhà thờ họ không còn tuân thủ chặt chẽ những quan niệm và ước định vốn có mà trở nên ngày càng đa dạng hơn về quy mô và kiểu thức kiến trúc.
Những mẫu Nhà thờ Họ kiến trúc mái đỏ truyền thống - ảnh 17

Một số mẫu nhà thờ họ để độc giả cùng tham khảo.

Những mẫu Nhà thờ Họ kiến trúc mái đỏ truyền thống - ảnh 18
Những mẫu Nhà thờ Họ kiến trúc mái đỏ truyền thống - ảnh 19
Những mẫu Nhà thờ Họ kiến trúc mái đỏ truyền thống - ảnh 20